Adatepe’de yaz bir anda bitmez.
Önce ışığın rengi değişir. Akşamlar biraz daha erken serinlemeye, bahçenin kokuları başka türlü duyulmaya başlar. Güneş hâlâ güçlüdür ama doğa usul usul yeni mevsime hazırlanır.
İda Blue’nun bahçesinde de yaz sonunun kendine özgü küçük ritüelleri vardır. Bunlardan biri, bütün yaz güneşle büyüyen aromatik bitkileri toplamak, kurutmak ve kokularını kış aylarına saklamaktır.
Kekik, lavanta, adaçayı, ıtır ve ıhlamur…
Kazdağları coğrafyasına böylesine yakışan bu bitkiler, yazın son günlerinde bahçeyle kurduğumuz ilişkinin de güzel bir hatırlatıcısıdır: Doğadan ihtiyacımız kadarını almak, hiçbir şeyi aceleye getirmemek ve mevsimin sunduğunu başka bir mevsime taşımanın yollarını bilmek.
Aromatik Bitkiler Ne Zaman Toplanır?
Aromatik bitkileri kurutmanın ilk adımı onları doğru zamanda toplamaktır.
Genel olarak aromatik otların, üzerlerindeki sabah çiyi kuruduktan sonra toplanması önerilir. Yaprakları için yetiştirilen pek çok aromatik bitkide çiçeklenme öncesindeki dönem, kokunun ve aromanın belirgin olduğu zamanlardan biridir. Ancak her bitkinin kendi döngüsü vardır; ıhlamur gibi çiçeği kullanılan bitkilerde ise doğru çiçeklenme zamanını yakalamak önemlidir.
Ama İda Blue’da bu iş yalnızca doğru saati seçmekten ibaret değildir.
Bahçeye çıkmak, hangi dalların kesilmeye hazır olduğuna bakmak, bitkinin yaşamını sürdürebilmesi için yeterince dal ve yaprak bırakmak ve yalnızca kullanılacak kadarını toplamak da bu sürecin parçasıdır.
Çünkü sürdürülebilirlik bazen büyük fikirlerden önce, bahçede ne kadar topladığımızla başlar.
Kekik Nasıl Kurutulur? Yaz Sofralarından Kış Mutfağına
Kekiğin kokusu yazın sıcaklığıyla neredeyse özdeşleşir. Avuç içinde hafifçe ovuşturulduğunda ortaya çıkan yoğun aroma, birkaç ay sonra bile sıcak yaz günlerini hatırlatabilir.
Kekik, hava ile kurutmaya oldukça uygun aromatik bitkilerden biridir. Toplanan sağlıklı dallar küçük demetler haline getirilebilir ve doğrudan güneş almayan, kuru, hava dolaşımı iyi bir yerde baş aşağı asılabilir.
Buradaki önemli ayrıntılardan biri demetleri çok büyük yapmamaktır. Havanın dalların arasından geçebilmesi, bitkinin sağlıklı biçimde kuruyabilmesi için önemlidir.
Yapraklar tamamen kuruyup kolayca ufalanabilecek hale geldiğinde saplarından ayrılabilir. Ancak mümkünse hemen ufalamamak daha iyi bir yöntemdir. Kurutulmuş aromatik yaprakları bütün halde saklamak ve kullanacağımız zaman elimizle ezmek, aromalarını daha uzun süre korumalarına yardımcı olur.
Sonrası mutfağa kalır: Bir kış çorbasının üzerine, zeytinyağlı bir yemeğe, salataya ya da fırından yeni çıkmış bir ekmeğe…
Kavanozun kapağını açtığınız anda yaz geri gelir.
Lavanta Nasıl Kurutulur? Bahçenin Kokusunu Eve Taşımak
Lavanta, belki de kurutulduktan sonra da varlığını en güçlü hissettiren bitkilerden biridir.
Çiçekleri saplarıyla birlikte küçük demetler halinde bağlanıp gölgede ve havadar bir yerde baş aşağı kurutulabilir. Tamamen kuruduktan sonra çiçekler saplarından nazikçe ayrılır.
Sonra kullanım biçimine göre küçük cam kavanozlara ya da kumaş keselere alınabilir.
Bir keten kesenin içindeki kuru lavanta çekmeceye veya çamaşır dolabına yerleştirilebilir. Küçük bir kâsede dekoratif olarak kullanılabilir ya da yalnızca zaman zaman avuç içine alınıp koklanabilir.
Çünkü bazen bir bitkiyi saklamanın amacı onu mutlaka tüketmek değildir.
Bazen yalnızca kokusunu saklamak isteriz.
Adaçayı Nasıl Kurutulur? Kışa Kalan Yapraklar
Etli ve dayanıklı yaprakları sayesinde adaçayı da geleneksel hava ile kurutma yöntemine oldukça uygundur.
Sağlıklı dallar toplandıktan sonra küçük demetler halinde bağlanarak kuru ve havadar bir yerde asılabilir. Yaprakların tam olarak kuruduğundan emin olmak ise saklama aşamasının en önemli noktalarından biridir.
Kurumuş adaçayı yaprakları bütün halde cam kavanozlarda saklanabilir. Böylece gerektiğinde birkaç yaprak almak yeterlidir.
İda Blue’da bizi asıl etkileyen ise bu dönüşümün kendisi: Bahçede yaşayan bir bitkinin birkaç basit hareketle mevsimler arasında taşınabilmesi.
Itır Nasıl Kurutulur? Dokunduğunuzda Kalan Koku
Itırın en güzel taraflarından biri, kokusunu göstermek için çiçek açmaya ihtiyaç duymamasıdır.
Yapraklarına hafifçe dokunduğunuz anda kendini belli eder. Çeşidine göre gülü, limonu ya da daha yeşil ve ferah kokuları hatırlatan notalar ortaya çıkar.
Yaz boyunca bahçeye kokusunu veren ıtırın sağlıklı yaprakları, sabah nemi geçtikten sonra toplanabilir. Kurutmak için yaprakları üst üste getirmeden temiz bir bez veya kurutma yüzeyi üzerine tek kat halinde yaymak iyi bir yöntemdir. Doğrudan güneş yerine gölgede, kuru ve hava dolaşımı olan bir alan tercih edilir.
Tamamen kuruyan yapraklar bütün halde cam kavanozlara alınabilir. Kullanacağımız zamana kadar ufalamadan saklamak, kokusunu mümkün olduğunca korumaya yardımcı olur.
Itırın mutfakta da hoş bir yeri vardır. Özellikle geleneksel tariflerde reçel ve şerbetlere koku vermek için kullanılır; yenilebilir olarak yetiştirilen uygun çeşitleri tatlılarda ve içeceklerde de değerlendirilebilir.
Ama bizim için ıtırın belki de en güzel tarafı daha basit:
Bahçede yanından geçerken bir yaprağı parmaklarımızın arasında hafifçe ovuşturmak ve kokusunu bir süre ellerimizde taşımak.
Bazen bir bahçeyi hatırlamak için bundan fazlasına ihtiyaç yoktur.
Ihlamur Nasıl Kurutulur? Yazdan Kışa Saklanan Bir Hatıra
Ihlamurun hikâyesi biraz farklıdır. Onu çoğunlukla yaprakları için değil, kendine özgü kokusunu taşıyan çiçekleri ve onlara eşlik eden açık renkli brakteleriyle tanırız.
Çiçeklenme döneminde özenle toplanan ıhlamur, doğrudan güneş almayan, kuru ve havadar bir ortamda ince bir tabaka halinde kurutulabilir. Hassas çiçeklerin sıkıştırılmaması ve kurutma sırasında havayla temas edebilmesi önemlidir.
Tamamen kuruduktan sonra ışık ve nemden korunarak saklanır.
Belki de bu yazıda ıhlamurun yeri en anlamlı olanlardan biridir. Çünkü kokusu pek çoğumuz için doğrudan kışla bağlantılıdır.
Yazın toplanır, kışın hatırlanır.
Soğuk bir günde kavanozun kapağını açtığımızda yalnızca kurutulmuş bir bitkiyle değil, onu topladığımız mevsimle de yeniden karşılaşırız.
Aromatik Bitkiler Nasıl Kurutulur? Temel Yöntemler
Aromatik bitkileri kuruturken en basit yöntemlerden biri aslında en eskisidir: hava.
Kekik ve adaçayı gibi dayanıklı bitkiler küçük demetler halinde asılabilir. Itır gibi yaprakları ayrı kurutmak istediğimiz bitkiler ise tek kat halinde serilebilir. Lavanta saplarıyla birlikte küçük demetler halinde kurutulabilirken ıhlamurun narin çiçekleri daha hassas bir yaklaşım ister.
Ortak nokta ise doğrudan ve güçlü güneşten kaçınmak, kuru bir ortam sağlamak ve havanın bitkilerin çevresinde dolaşmasına izin vermektir.
Bitkiler saklanmadan önce tamamen kurumuş olmalıdır. Bir kavanoza aldıktan sonra içeride nem veya buğulanma görülüyorsa kurutma işlemi henüz tamamlanmamış demektir.
Bu küçük ayrıntı önemlidir; çünkü geride kalan nem küflenmeye yol açabilir.
Kurutulmuş Bitkinin Hazır Olduğunu Nasıl Anlarız?
Kurutma süresi bitkinin türüne, ortamın sıcaklığına ve nemine göre değişebilir. Bu yüzden yalnızca geçen güne değil, bitkinin durumuna bakmak gerekir.
Yapraklar tamamen kuruyup kolayca ufalanabilecek hale geldiğinde saklama aşamasına geçilebilir. Ancak mümkünse onları hemen ufalamamak, kullanacağımız zamana kadar bütün halde saklamak daha iyi bir yöntemdir.
Kavanozun içinde nem veya buğulanma görülüyorsa kurutma işlemi henüz tamamlanmamış demektir. Böyle bir durumda bitkileri yeniden havadar bir ortamda kurutmak gerekir.
Çünkü yazın kokusunu kışa saklarken en önemli ayrıntılardan biri, kavanoza yalnızca tamamen kurumuş bitkileri almaktır.
Kurutulmuş Aromatik Bitkiler Nasıl Saklanır?
Yazın kokusunu kışa saklarken kullandığımız malzemeler de doğayla kurduğumuz ilişkinin bir parçasıdır.
Bunun için yeni saklama kapları satın almak şart değil.
Mutfakta daha önce kullanılan, kapağı sağlam cam kavanozlar iyice temizlenip tamamen kurutularak yeniden kullanılabilir. Lavanta için elde kalan pamuklu veya keten kumaşlardan küçük keseler hazırlanabilir. Demetleri bağlamak için doğal ipler tercih edilebilir.
Kurutulmuş bitkiler cam kavanozlara alındığında kavanozların üzerine bitkinin adı ve toplandığı tarih de yazılabilir.
Sonrasında onları serin, kuru ve doğrudan ışık almayan bir yerde saklamak yeterlidir.
Küçük görünen bu alışkanlık hem tek kullanımlık ambalaj ihtiyacını azaltır hem de mutfakta zaten var olan malzemelere yeni bir hayat verir.
Bahçeden Beş Koku, Beş Ayrı Hatıra
Kekik, lavanta, adaçayı, ıtır ve ıhlamur…
Her birinin toplanma zamanı, kurutulma biçimi, kokusu ve kullanım alanı birbirinden farklı. Ama hepsinin ortak bir tarafı var: Mevsiminde sundukları güzelliğin bir bölümünü başka bir zamana taşıyabilmek.
Kekiğin sıcak ve güçlü kokusu, lavantanın tanıdık aroması, adaçayının kadifemsi yaprakları, ıtırın dokunduğumuz anda ellerimize geçen kokusu ve ıhlamurun kışı hatırlatan çiçekleri…
İda Blue’nun bahçesinde yazın sonuna yaklaşırken yaptığımız şey aslında yalnızca bitki kurutmak değil.
Biraz da yazı kavanozlara doldurmak.
Bir Mevsimi Saklayabilir miyiz?
Belki bütünüyle değil.
Ama kokusunu saklayabiliriz.
Bir avuç kekikte sıcak bir öğleden sonrayı, küçük bir lavanta kesesinde bahçedeki yaz akşamını, adaçayı yapraklarında güneş altında geçen uzun günleri, ıtırda bahçeden geçerken elimize sinen kokuyu, ıhlamurda yaklaşan kışın ilk işaretlerini biraz daha yanımızda tutabiliriz.
Adatepe bize mevsimleri durdurmayı değil, onları fark etmeyi öğretiyor.
Yazın sonunda bahçeden topladığımız birkaç dalı kış için kurutmak da bunun en sade örneklerinden biri.
Doğanın sunduğunu zamanında almak, ihtiyacımız kadarını toplamak, özenle saklamak ve zamanı geldiğinde yeniden hatırlamak…
Belki de mevsimlerle birlikte yaşamak tam olarak böyle bir şey.
